search
Q: ‘सम्प्रति वायु-प्रदूषणस्य दूरीकरणाय नगरे उद्यानम् आवश्यकम्।’ वाक्य में ‘अव्यय’ पद है
  • A. दूरीकरणाय
  • B. नगरे
  • C. आवश्यकम्
  • D. सम्प्रति
Correct Answer: Option D - ‘सम्प्रति वायु-प्रदूषणस्य दूरीकरणाय नगरे उद्यानम् आवश्यकम’ इस पद में सम्प्रति पद अव्यय है। क्योंकि अव्ययीभाव समास में यह अव्यय के अन्तर्गत गिना जाता है। जो सूत्र निम्न रूप में है- अव्ययं विभक्ति समीप समृद्धि व्यृद्धयर्थाभावावात्यया सम्प्रति शब्द प्रादुर्भावपश्चाद्यथाऽऽनुपूव्र्य- यौगपद्य- सादृश्यसम्पत्ति-साकल्यान्तवचनेषु। अत: इस सूत्र के अनुसार ‘सम्प्रति’ शब्द अव्यय हो जाता है।
D. ‘सम्प्रति वायु-प्रदूषणस्य दूरीकरणाय नगरे उद्यानम् आवश्यकम’ इस पद में सम्प्रति पद अव्यय है। क्योंकि अव्ययीभाव समास में यह अव्यय के अन्तर्गत गिना जाता है। जो सूत्र निम्न रूप में है- अव्ययं विभक्ति समीप समृद्धि व्यृद्धयर्थाभावावात्यया सम्प्रति शब्द प्रादुर्भावपश्चाद्यथाऽऽनुपूव्र्य- यौगपद्य- सादृश्यसम्पत्ति-साकल्यान्तवचनेषु। अत: इस सूत्र के अनुसार ‘सम्प्रति’ शब्द अव्यय हो जाता है।

Explanations:

‘सम्प्रति वायु-प्रदूषणस्य दूरीकरणाय नगरे उद्यानम् आवश्यकम’ इस पद में सम्प्रति पद अव्यय है। क्योंकि अव्ययीभाव समास में यह अव्यय के अन्तर्गत गिना जाता है। जो सूत्र निम्न रूप में है- अव्ययं विभक्ति समीप समृद्धि व्यृद्धयर्थाभावावात्यया सम्प्रति शब्द प्रादुर्भावपश्चाद्यथाऽऽनुपूव्र्य- यौगपद्य- सादृश्यसम्पत्ति-साकल्यान्तवचनेषु। अत: इस सूत्र के अनुसार ‘सम्प्रति’ शब्द अव्यय हो जाता है।