search
Q: पुरा वृत्रासुर: देवान् भृशमपीडयत्। इन्द्रादय: देवा: प्रजापतिमुपागच्छन्। तान् प्रजापति: आगमनस्य कारणम् अपृच्छत्। देवा: अवदन्। प्रभो वृत्रासुर: अस्मान् पीडयति। तस्य शक्ते: समक्षं वयं स्थातुं न शक्नुम:। प्रजापति: अभणत् - हरि: एव अस्मान् रक्षितुं समर्थ:। तमेव शरणं गच्छाम:। देवै: साकं वैकुण्ठं गत्वा प्रजापति: सर्व वृत्तान्तं न्यवेदयत्। तत् श्रुत्वा हरि: अकथयत् - भो: प्रजापते! देवा: महर्षे: दधीचे: अन्तिकं गत्वा तस्मात् अस्थियाचनं कुर्वन्तु। तस्य अस्थिभि: वङ्काायुधं घटयत। तेन वृत्रासुरं हन्तुम् असुरान् च जेतुं पारयिष्यथ। तत: सर्वे देवा: दधीचे: तपोवनमगच्छन्। तस्य तपोवनं कपीनां क्रीडाभि: हरिणानां विहारै: अलीनां गुञ्जनै: च रमणीयम् आसीत्। देवा: दधीचे: आश्रमं प्राविशन्। तत्र ऋषिभि: परिवृतम् देदीप्यमानं दधीचिम् अपश्यम्। 5. तुमुन् प्रत्ययान्त शब्दः कः?
  • A. सिंहासनम्
  • B. प्रजापति:
  • C. काण्डम्
  • D. स्थातुम्
Correct Answer: Option D - तुमुन् प्रत्ययान्त शब्द: ‘स्थातुम्’ अस्ति। ‘स्था’ धातु में तुमुन् प्रत्यय लगने पर ‘स्थातुम्’ शब्द बनेगा। तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग जब कोई दूसरी क्रिया करने के लिए कोई क्रिया करता है तब प्रथम क्रिया में तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग किया जाता है।
D. तुमुन् प्रत्ययान्त शब्द: ‘स्थातुम्’ अस्ति। ‘स्था’ धातु में तुमुन् प्रत्यय लगने पर ‘स्थातुम्’ शब्द बनेगा। तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग जब कोई दूसरी क्रिया करने के लिए कोई क्रिया करता है तब प्रथम क्रिया में तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग किया जाता है।

Explanations:

तुमुन् प्रत्ययान्त शब्द: ‘स्थातुम्’ अस्ति। ‘स्था’ धातु में तुमुन् प्रत्यय लगने पर ‘स्थातुम्’ शब्द बनेगा। तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग जब कोई दूसरी क्रिया करने के लिए कोई क्रिया करता है तब प्रथम क्रिया में तुमुन् प्रत्यय का प्रयोग किया जाता है।